Meer dan de helft van de verzuimkosten (4,9 miljard euro) hield direct verband met psychosociale arbeidsbelasting, zoals werkdruk, ongewenste omgangsvormen en psychische klachten.
Verzuim door psychische klachten, zoals overspannenheid of een burn-out, gaat vaak gepaard met langere uitval en daarmee hogere kosten voor werkgevers. Werknemers met dergelijke klachten zijn gemiddeld 63 werkdagen afwezig. In 75 procent van de gevallen geven zij aan dat het werk hier (deels) aan bijdraagt.
Bekijk ook
Arbeidsongeschiktheid en re-integratie: wat werkgevers moeten weten (blog Angelo Wiegmans)Oorzaak stijging verzuimkosten
De toename in loondoorbetalingskosten hangt volgens TNO onder meer samen met hogere lonen, een groter aantal werknemers en langere ziekteperiodes.
Ook stijgt het aandeel werknemers dat zich ziek meldt. In 2023 meldde 51 procent van de werknemers zich ten minste één keer ziek, tegenover 45 procent in 2015. Het gemiddeld aantal verzuimdagen steeg in diezelfde periode van 7 naar 8,2 dagen per jaar.
Vooral in sectoren als gezondheidszorg, ICT en onderwijs ligt het verzuim relatief hoog. In deze sectoren zegt bijna 60 procent van de werknemers dat hun ziekteverzuim (deels) werkgerelateerd is.
Minder fysiek belastend werk
Ondanks de toename in verzuim en kosten is de algehele kwaliteit van arbeid tussen 2015 en 2023 grotendeels stabiel gebleven. Het aandeel werknemers met fysiek belastend werk daalde van 43 naar 37 procent. Ook het aandeel dat stressvol werk ervaart, nam af van 18 naar 15 procent. Wel nam het langdurig beeldschermgebruik toe: 44 procent van de werknemers werkt inmiddels dagelijks zes uur of meer achter een scherm, tegenover 37 procent in 2015.
Werknemers voelen zich minder gezond
De ervaren gezondheid van werkenden verslechterde licht. In 2023 vond 21 procent van de werknemers hun gezondheid matig tot slecht, vergeleken met 17 procent in 2015.
Ook burn-outklachten komen vaker voor: 19 procent van de werknemers rapporteerde zulke klachten in 2023, tegen 13 procent in 2015. Bij zzp’ers liggen de cijfers lager, maar ook daar is sprake van een stijging.
Over de Arbobalans
De Arbobalans wordt elke vier jaar samengesteld door TNO in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Daarbij wordt samengewerkt met het CBS, RIVM en het Nederlands Centrum voor Beroepsziekten. De publicatie biedt cijfers over werkgerelateerde gezondheid, arbeidsomstandigheden, verzuim, arbeidsongevallen en beroepsziekten onder werknemers en zelfstandigen.
