Hoe zorg je dat bulkproducten zoals koffiebonen op een verantwoorde manier in de automaten terechtkomen? Wageningen University & Research startte een pilot om inzicht te krijgen in hoe de keten efficiënter en milieuvriendelijker kan worden ingericht.

Van aanbesteding naar pilot

‘Twee jaar geleden hebben we een aanbesteding gedaan voor warmedrankenvoorziening,’ vertelt Marcha Sperna Weiland, contractmanager bij Wageningen University & Research. ‘We selecteren leveranciers op basis van verschillende eisen en duurzaamheid is daar een belangrijk onderdeel van. We stellen daarbij altijd concrete vragen om te voorkomen dat we alleen mooie beloftes krijgen zonder duidelijke uitvoering.’

Een van de eisen in de aanbesteding betrof het voorkomen van afval en overbodige verpakkingen. ‘Leveranciers moesten laten zien met welke oplossingen zij dat wilden aanpakken', zegt ze. ‘In dit geval werd een innovatieve oplossing voorgesteld: een elektrokar waarmee de automaten verpakkingsvrij bevoorraad kunnen worden.' Uiteindelijk koos WUR om dit samen met koffieleverancier Maas verder te verkennen.

Eerste stap in een groter proces

Volgens Sperna Weiland is de pilot een eerste stap in een groter proces. ‘De kar is een middel om de automaten te vullen, maar uiteindelijk willen we echt verpakkingsvrij werken en zo min mogelijk afval creëren. Daarvoor moet de hele keten worden meegenomen.’

We willen verpakkingsvrij werken en zo min mogelijk afval creëren. Daarvoor moet de hele keten worden meegenomen”

Een belangrijke uitdaging daarbij is de logistiek. ‘Hoe zorg je dat bulkproducten zoals koffiebonen op een efficiënte en arbo-ergonomisch verantwoorde manier in de automaten terechtkomen? Daarvoor zijn deze karren ontwikkeld, en die worden nu getest.’
Op dit moment ligt de focus op het operationele proces: hoe werkt het vullen van de karren en hoe kunnen bulkproducten het beste worden aangeleverd? ‘We kijken bijvoorbeeld of emmers de meest handige oplossing zijn om koffiebonen binnen te krijgen, of dat er andere oplossingen voor zijn die handiger zijn.’

Bekijk ook:

Hybride werken in Provinciehuis Utrecht: de veranderingen op 4 verdiepingen

Samenwerking en doelstellingen

De samenwerking tussen de betrokken partijen is essentieel voor het succes van de pilot. ‘We hebben in dit project echt een partnership', zegt Sperna Weiland. ‘We willen heel graag meedenken en samen de hele keten veranderen.’ Zowel WUR als Maas hebben duurzaamheidsdoelstellingen en dit is een stap in die richting.

Naast verpakkingsvrij werken, kijkt WUR ook naar andere duurzaamheidsinitiatieven, zoals true cost pricing en het verbeteren van ketenprocessen. ‘Het grootste doel is om de beweging in gang te zetten. Door te laten zien dat er vraag naar is, kunnen we de hele keten in beweging krijgen.’

Verwachte resultaten en uitdagingen

De pilot bevindt zich nog in een vroege fase, maar de eerste reacties zijn positief. Er wordt nu vooral getest of de kar goed werkt en of er aanpassingen nodig zijn. ‘Ze hebben de eerste reacties al opgehaald met dingen die ze zouden kunnen veranderen', vervolgt Sperna Weiland. ‘Het gaat om praktische dingen zoals randjes van de containers waardoor er geen koffiebonen of cacao vanaf valt, bijvoorbeeld. Dat zijn dingen die meteen opvallen, dingen die de operators merken in de dagelijkse praktijk.’

Wat ziet de contractmanager als een uitdaging binnen dit project? ‘De vraag is in hoeverre de gehele keten er klaar voor is. Als één partij het vraagt, zullen ze misschien minder snel geneigd zijn om daarop te antwoorden. Daarom ben ik ook heel blij met deze pilot. Zo kunnen we aantonen dat er echt behoefte aan is.’

Ook de kwaliteit van de producten blijft een aandachtspunt. ‘Koffiebonen worden nu vaak in vacuümzakken geleverd om de smaak te behouden. We moeten onderzoeken of bulkverpakkingen hetzelfde kwaliteitsniveau kunnen garanderen.’

Pilot als onderdeel van een breder duurzaamheidsbeleid

Voor WUR past de pilot binnen het bredere duurzaamheidsbeleid van de universiteit. ‘Wij zijn de duurzaamste universiteit ter wereld en willen daar actief op inzetten', zegt Sperna Weiland. ‘Vooral het verbeteren van ketens heeft veel impact. Dit soort initiatieven maken het tastbaar en zichtbaar dat we ermee bezig zijn.’

Zichtbaarheid is volgens haar een belangrijk aspect. ‘We hebben bijvoorbeeld de Green Hero, een zichtbaar symbool om onze duurzaamheidsinitiatieven uit te lichten. Dat helpt om kleine stappen in het proces zichtbaar te maken en te laten zien dat het niet vanzelfsprekend is om dit soort veranderingen door te voeren.’

Belangrijke stap richting duurzamer proces

De verpakkingsvrije pilot in de gebouwen van WUR is een belangrijke stap in de richting van een duurzamer bevoorradingssysteem. Hoewel er nog uitdagingen liggen, biedt de pilot waardevolle inzichten in hoe de keten efficiënter en milieuvriendelijker kan worden ingericht. Door samenwerking en een stapsgewijze aanpak hoopt WUR niet alleen de eigen campus te verduurzamen, maar ook een bredere beweging in de sector op gang te brengen.