Is het mogelijk dat microben die op de handen achterblijven zich kunnen verspreiden en schade kunnen aanrichten? Erger nog: kunnen deze ziektekiemen vanuit de toiletruimte in onze omgeving terechtkomen? Met de bus bijvoorbeeld? Of terug aan tafel in een restaurant? Of winkels en openbare ruimtes in? We zijn allemaal mensen. Hoewel we weten hoe belangrijk goede handhygiëne is bij het voorkomen van de verspreiding van infecties, kunnen mensen lui zijn en niet de nodige voorzichtigheid in acht nemen.
Op onderzoek uit
Als specialist infectiebeheersing doe ik al ruim vijftien jaar onderzoek naar handhygiëne. In een specifiek experiment, uitgevoerd in de Leeds Teaching Hospitals, werd de mogelijkheid onderzocht dat virussen vanuit de wasruimte op de handen en kleding van mensen terechtkwamen, nadat ze hun handen hadden gedroogd. In ons experiment hebben we de handen van mensen besmet met een onschadelijk virus en ze vervolgens hun handen laten drogen, met behulp van twee verschillende opties: papieren handdoeken en luchtdrogers. Vervolgens plaatsten we stethoscopen om hun nek en hebben we hen gevraagd hun armen over elkaar te doen. Zo moesten ze de wasruimte uit lopen naar de openbare ruimtes.
Schokkende uitkomsten
Vervolgens hebben we de besmettingsniveaus gemeten op de stoelen en oppervlakken waarop ze zaten en die aanraakten. De resultaten waren schokkend te noemen. Het niveau van virusbesmetting op de oppervlakten was tien keer hoger na gebruik van luchtdrogers, dan na gebruik van papieren handdoeken. Ziekteverwekkers die bij het drogen van de handen op het lichaam waren terechtgekomen, werden vervolgens uit de toiletruimte meegedragen en overgebracht naar meerdere oppervlakken, zoals stoelen, tafels en telefoons.
Nu was dit in het ziekenhuis waar ik werk. Maar stel je hetzelfde scenario voor in een bar, bioscoop of stadion. Mensen lopen mogelijk de toiletruimtes uit met ziekteverwekkers aan hun kleding, handtas, bril, noem maar op. Op die manier riskeren we dat de ziekteverwekkers worden opgebracht naar oppervlakten en objecten die door wel honderden mensen worden aangeraakt. En dat kan gevolgen hebben voor de volksgezondheid.
Rol voor iedereen
In sanitaire situaties - waar we te maken hebben met de bacteriën die gepaard gaan met toiletbezoek, naast mogelijk virussen op onze handen die infecties veroorzaken zoals keelpijn, griep en COVID-19 - moeten we extra voorzichtig zijn. Daarbij hebben we allemaal een rol te spelen door ervoor te zorgen dat we onze handen wassen en goed afdrogen na gebruik van het toilet. Ondertussen moeten degenen die verantwoordelijk zijn voor openbare sanitaire voorzieningen in restaurants, hotels, scholen en andere openbare ruimten, optimale handdroogvoorzieningen bieden om de verspreiding van infecties in de sanitaire ruimte en daarbuiten tot een minimum te beperken. In een aantal landen, waaronder Frankrijk, Duitsland en Schotland, zijn luchtdrogers in sanitaire ruimtes in ziekenhuizen verboden, omdat ze infecties kunnen verspreiden. Ondertussen is bewezen dat handdoeken voor eenmalig gebruik de meest hygiënische manier zijn om handen te drogen na een bezoek aan de toiletruimte.
Mark Wilcox is professor en schreef deze blog voor de European Tissue Paper Industry Association
