Toelichting door Snøhetta - Gelegen op het zuidelijkste punt van de Noorse kustlijn, waar de zeestormen uit het noorden en het zuiden elkaar ontmoeten, ligt aan een unieke samenvloeiing het restaurant 'Under'. Zeedieren bloeien hier in de zilte en brakke wateren om een natuurlijke overvloed in biodiversiteit op de locatie te produceren. Het door Snøhetta ontworpen project fungeert niet alleen als een restaurant maar ook als een onderzoekscentrum voor het leven in de zee. Daarnaast vormt het een eerbetoon aan de wilde fauna van de zee en de rotsachtige kustlijn van de zuidelijke punt van Noorwegen.
In het Noors heeft 'under' de dubbele betekenis van 'beneden' en 'verwondering'. De 34-meter lange monolithische vorm van het gebouw, half verzonken in de zee, breekt het oppervlak van het water en ligt vijf meter lager op de zeebodem. De structuur is ontworpen om in de loop van de tijd volledig te integreren in zijn maritieme omgeving . De ruwheid van de betonnen schil zal fungeren als een kunstmatig rif waar schaalhoren en zeewier zich kunnen vestigen. Liggend tegen de steile kustlijn, zijn de dikke betonnen muren bestand tegen de druk en schokken van de ruige zeeomstandigheden. Net als een verzonken periscoop biedt het massieve raam van het restaurant uitzicht op de zeebodem. Dit uitzicht verandert gedurende de seizoenen en wisselende weersomstandigheden.
Onder en boven
De culinaire focus van het restaurant is om een gastronomische ervaring te creëren op basis van hoogwaardige, lokaal geproduceerde producten, met speciale aandacht voor duurzame flora en fauna. De Deense chef-kok Nicolai Ellitsgaard, van het gerenommeerde restaurant Måltid in Kristiansand, stuurt het 16-koppige team aan.
"'Under' is een natuurlijke ontwikkeling van ons experiment met grenzen," aldus Kjetil Trædal Thorsen, oprichter van Snøhetta. "Als een nieuw herkenningspunt voor Zuid-Noorwegen, biedt 'Under' onverwachte combinaties van voornaamwoorden en voorzetsels. In dit gebouw bevindt u zich misschien onder water, over de zeebodem, tussen land en zee. Dit biedt je nieuwe perspectieven en manieren om de wereld te zien, zowel onder als boven de waterlijn."
Donkerder en intenser
Lindesnes staat bekend om zijn intense weersomstandigheden, die meestal meerdere keren per dag veranderen. Van kalm tot stormachtig. Bij aankomst op de locatie lossen de indrukken van het weerbarstige buitenleven snel op. Hier worden bezoekers binnengeleid in de gedempte, eikenhouten foyer, waar zij afdalen over een elegante, eiken trap met leuningen van koper. Tegelijkertijd verandert de afwerking van het plafond van eiken naar textiel. De warme, gastvrije sfeer in het restaurant wekt een gevoel van ontzag en mysterie.
Als een metafoor voor de reis van afdaling, wordt de kleur van het interieur steeds donkerder en intenser. Het op maat gemaakte textiel strekt zich uit over aangepaste akoestische panelen en verwijst naar de kleuren van een zonsondergang die in de oceaan valt. De subtiele elegantie van de fijn geweven plafondpanelen geeft het gebouw een serene sfeer.
Op de tussenverdieping en het bargedeelte, waar het gebouw de zee raakt, is een verticaal venster in de zijkant van het gebouw gesneden. Deze strekt zich uit van boven de zeespiegel tot aan de zeebodem. Het venster onthult de samenkomst van zee en lucht, waarbij de vluchtige waterlijn op de intensiteit van de wind danst.
Zeebodem
Op de zeebodem, in de eetzaal voor 40 personen, ligt het panoramische oog van het gebouw. Een elf meter breed en 3,4 meter hoog horizontaal venster biedt een visuele toegangspoort tot de zee en verbindt de gasten met de natuur buiten. Het uitzicht vanuit het raam zal gedurende de dag en de seizoenen geleidelijk evolueren. Van saffierblauw tijdens een koude winterdag naar smaragdgroen in het zomerseizoen, wanneer de algen inbreken.
Het verfijnde verlichtingssysteem minimaliseert zorgvuldig de reflectie van het panoramische venster en maximaliseert het uitzicht op het zeeleven buiten het restaurant. 380 LED-lampen zijn geïnstalleerd op de plafondpanelen en verlichten het eetgedeelte met subtiel maar puntig licht. Het licht kan eenvoudig worden aangepast wanneer de lichtomstandigheden binnen en buiten het gebouw veranderen. De zeebodem buiten wordt tijdens de donkere uren verlicht met kunstlicht om vis aan te trekken.
Natuurlijke schoonheid
Een belangrijk aandachtspunt voor de keuze van materialen was de variatie tussen de soorten en afwerkingen, afhankelijk van hun gebruik en plaatsing in het restaurant. Ruwe houtafwerkingen kenmerken het entreegebied en de achterkant van het huis. Deze evolueren naar steeds fijnere afwerkingen bij het verplaatsen naar het hart van het gebouw: de eetkamer. In nauwe samenwerking met Hamran, een lokale timmerwerkplaats die sinds 1930 zijn beroemde vakmanschap heeft gecultiveerd, zijn de muren, het dak en de vloer allemaal bekleed met lokaal geoogste Noorse eik.
Verder is een meubelserie exclusief ontworpen voor het restaurant, met een stoel als het centrale artefact. De stoel is ontworpen als één doorlopende vorm, gebaseerd op de takken van een boomstam. Door gebruik te maken van traditionele handwerkmethoden vertegenwoordigt de meubelserie de filosofie van het project als geheel. De solide structuren zijn gebouwd voor de toekomst zonder de natuurlijke schoonheid, die inherent is aan de grondstoffen, in gevaar te brengen.
Constructiemethode
'Under' is gebouwd op een binnenschip twintig meter van de locatie, als een betonnen buis-omhulsel. De vensters zijn voorafgaand aan de onderdompeling geïnstalleerd. Tijdens de onderdompeling zweefde de constructie en werd door een afzonderlijke kraan en sleepboten voorzichtig verplaatst naar de uiteindelijke locatie. Na de onderdompeling zijn de structurele werkzaamheden voltooid.
Vervolgens is het gebouw vastgeschroefd op een betonnen plaat die verankerd was aan de zeebodem. Om een goede verbinding met de bouten op de betonplaat te verzekeren, vulde het bouwteam de betonnen constructie met water om deze te doen zinken. Nadat alle bouten volledig vastgedraaid waren, werd het water afgevoerd. Daarna kon begonnen worden met de afwerking van het interieur.
Lees verder
