In de bakkerijen van Nederland is het een drukte van jewelste. Eerst nog Sinterklaas en daarna barstte het bakgeweld los. Niet alleen kerststollen maar ook luxe vloerbroden en veel mooie desserts en taarten worden in grote aantallen en met veel liefde geproduceerd.
Januari is zo'n maand die tegen je fluistert: 'Kom maar, even ademhalen.' En eerlijk: dat is soms precies wat je nodig hebt. Overuren inlossen, extra onderhoud of schoonmaakwerk inplannen, stapel papieren en mailtjes van vóór Sinterklaas eindelijk wegwerken. Ik hoor vaak: 'Heerlijk, even lucht.' Begrijp ik. Maar ik hoor óók: 'Leegte.' Minder aanloop, minder omzet, minder energie. Ook daar kun je iets mee.
Binnenkort vertrek ik weer voor een nieuw project van de EBRD, de European Bank for Reconstruction and Development. Dit keer ga ik naar Kirgizië, in Centraal-Azië. Zeker niet mijn eerste projectavontuur op - en door - onbekend terrein. Zo ging mijn paspoort ook al eens langs de douanes van bijzondere oorden als Mongolië, Bosnië-Herzegovina en Armenië. En telkens weer denk ik voor vertrek: waar begin ik aan, en over welke drempel stap ik straks binnen, en hoe ga ik daar het verschil maken?
Dat de drukste periode van het jaar eraan komt, hoef ik niet te vertellen. De veelal lucratiefste ook, hoewel er best nog stevige keuzes gemaakt kunnen worden om de druk wat te verminderen.
'Je hoeft geen koningin te zijn om invloed te hebben. Maar het helpt wel. En dus opende Koningin Máxima op 8 september de Verspillingsvrije Week, tussen de verspillingsvrije hapjes, houdbaarheidsiconen en een schoolklas die leert hoe je met je neus ruikt of melk nog goed is. Geen grap.'
Deze keer had ik iets kunnen schrijven over de vanzelfsprekende beslissing van het ministerie dat er duidelijke grenzen zijn voor het knabbelen aan het Limburgse vlaaienerfgoed. Als wederhelft van een Limburgse kan ik inmiddels uit ervaring vertellen dat je inderdaad geen goede sier maakt wanneer je iemand een vlaaipunt voorschotelt van zes dagen oud.
Als ik het woord 'verspilling' laat vallen, dan heb ik het normaal gesproken over croissantjes die 's avonds niet verkocht zijn. Aan stapels brood die de weg naar de klant niet hebben gevonden. Aan koelingen vol lekkernijen. En ja, daar zetten we ons met Vers Voor Vandaag vol voor in. Want zonde van de energie - letterlijk. Maar vandaag wil ik het over een andere soort verspilling hebben.
De industriële bakkerijsector in Nederland schudt op zijn grondvesten. Inkooporganisaties in de supermarktbranche bepalen wie de winkels belevert, met Bakker Goedhart als nieuwe contractant voor Jumbo. Bake Five heeft daarbij het nakijken, tenzij Goedhart via een U-bochtconstructie alsnog Bake Five-bakkerijen inschakelt voor levering aan Jumbo. Borgesius, onder welke holding ook Goedhart valt, levert intussen al langer exclusief aan Albert Heijn.
'Je leest het goed: de industrie wil de term dagvers gaan oprekken van één dag naar zes dagen. Ja, echt. ZES dagen! Alsof een vlaai die bijna een week oud is, nog net zo vers en lekker is. Alsof wij allemaal massaal gaan zitten wachten op de 'verse' Limburgse vlaai die eigenlijk al bijna afgeschreven is. Serieus, laten we ons niet voor de gek laten houden.'
Een van de leukste dingen die in mijn werk voorbijkomt, is toch wel het leren van anderen en van elkaar. Ik mag drie keer per jaar studiedagen organiseren voor de Bakery Society. Daarbij gluren we bij onze bakkerijcollega's, maar we horen juist vaak ook de ondernemersverhalen van mensen en bedrijven die niet in onze sector zitten.
