De discussie over kunstmatige intelligentie in de architectuur gaat opvallend vaak over 'tools'. Over beeldgeneratoren, parametrische optimalisatie en efficiëntie. Maar wie beter kijkt, ziet dat AI vooral iets anders blootlegt: niet zozeer een technologische breuk, maar een identiteitscrisis die al veel langer sluimert.

Er is een structureel tekort aan data over hoe vrouwen de openbare ruimte beleven. Hierdoor zitten we opgescheept met een stad gebouwd voor fitte witte mannen met een baan en een auto. Meer data kan het vrouwelijk perspectief onderbouwen en bovendien de AI-modellen van de toekomst aanvullen. Met als resultaat een wijk of straat waar iedereen zich welkom voelt.

Architecten zouden er goed aan doen hun stem te laten horen over de toepassingen van AI. Hoe? Door samen te werken. De traditionele ieder-voor-zich-aanpak staat niet in proportie tot de urgentie als gevolg van de impact omvang en kracht van AI. Het is zaak dat de beroepsgroep niet in dezelfde valkuil stapt als bij de opkomst van Autocad en REVIT/BIM zo'n tien jaar geleden, waarbij zij weinig invloed heeft uitgeoefend op de ontwikkeling ervan. Het vraagt om een branchebrede en overstijgende samenwerking om regie te nemen in de ontwikkeling van AI.

Er zijn al AI-modellen, gevoed met gemeten data uit een bestaande situatie, die verkavelingen en massastudies genereren en allemaal uit kunnen. Als je even verder doordenkt, kom je uit bij het doembeeld van de architect als plaatjes- en praatjesmaker die pas wordt ingeschakeld in de vergunningsfase, om het voorkeursmodel te voorzien van een aansprekend verhaal om de stakeholders te overtuigen. Hoe realistisch is dit?