Arbo-online
  • Start gratis proefperiode
  • Inloggen
  • Nieuws
  • Arbobeleid
    • Arbobeleid voeren
    • Risico inventarisatie en -evaluatie (RI&E)
    • Psychosociale arbeidsbelasting (PSA)
    • Ongevallen en incidenten
    • Bedrijfshulpverlening (BHV)
    • Verzuimbeleid
    • Duurzame inzetbaarheid
    • Werk- en rusttijden
  • Werkplek
    • Werkplekomgeving
    • Hybride werken
    • Fysieke belasting
    • Fysische factoren
    • Gevaarlijke stoffen
    • Biologische agentia
  • Arbeidsmiddelen
    • Werken met arbeidsmiddelen
    • Machineveiligheid
    • Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM)
    • Veiligheids- en gezondheidssignalering
  • Risicomanagement
    • Managementsystemen
    • Cultuur
    • Gedrag

Instemmingsrecht or bij arbozaken, 3 tips voor hoe jij daar slim mee omgaat

Koen Langenhuysen
13 mrt. 2025

Ga jij een bijdrage leveren aan de invoering van een nieuwe of gewijzigde arboregeling in de organisatie? Lees hier in 3 tips hoe je slim omgaat met het instemmingsrecht van de ondernemingsraad. Want dan krijg je wat iedereen wil: een regeling met draagvlak.

Instemmingsrecht or bij arbozaken, 3 tips voor hoe jij daar slim mee omgaat

Wanneer je als arboprofessional een arboregeling opstelt, kan het zijn dat je werkgever je ook vraagt om de instemmingsaanvraag voor de ondernemingsraad (or) te schrijven. Of daaraan bij te dragen. Bijvoorbeeld als je veiligheidsprocedures hebt uitgewerkt of een nieuwe regeling rond ongewenst gedrag. 

In dat geval is het goed om te weten hoe je dit kunt aanpakken. En ook hoe je ervoor kunt zorgen dat de inschakeling van de or echte meerwaarde oplevert. Daarvoor vind je hier drie praktische tips. Al was het maar om een situatie als die uit onderstaande casus te voorkomen. 

Casus: Zo moet het niet

Carla is KAM-manager in een middelgrote organisatie. Ze heeft een nieuwe opzet voor de RI&E uitgewerkt. Ze is blij dat het managementteam zich onlangs achter haar voorstel heeft geschaard. Want nu kunnen ze starten met de nieuwe de risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E)!   

De stemming slaat om als ze erop gewezen wordt dat de ondernemingsraad instemmingsrecht over de nieuwe RI&E-opzet heeft. Vervelend! Dat geeft tijdsverlies. Zeker als blijkt dat de or de instemmingsaanvraag die Carla namens de directie heeft opgesteld als 'niet volledig' bestempelt en ook allerlei inhoudelijke opmerkingen heeft. Nu kan ze weer opnieuw beginnen. 

Deze casus laat precies zien hoe het niet moet. De or wordt eerst vergeten, dan op het allerlaatste moment ingeschakeld en uiteindelijk is niemand tevreden. Hoe kun jij dat beter aanpakken? Bekijk de 3 praktische tips. 

Tip 1. Weet wanneer instemmingsrecht speelt 

Het aantal arbo-onderwerpen waarover het instemmingsrecht van de ondernemingsraad geldt, is zeer ruim. Het moet wel steeds om een regeling gaan die de werkgever invoert, aanpast of intrekt. Enkele voorbeelden: 

  • Het bedrijfsnoodplan 
  • De organisatie van de bedrijfshulpverlening 
  • Veiligheidsprocedures 
  • De keuze van een nieuwe arbodienst 
  • Een nieuw contract met de arbodienst 
  • Procedures met betrekking tot persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) 
  • Het ziekteverzuimbeleid 
  • De manier waarop een periodiek arbeidsgezondheidskundig onderzoek (PAGO) wordt uitgevoerd 
  • Een plan voor arbovoorlichting en -onderricht 
  • De manier waarop de RI&E wordt uitgevoerd  
  • Het plan van aanpak, onderdeel van de RI&E
  • Een regeling rond preventiemedewerkers (inclusief het aanwijzen van een nieuwe preventiemedewerker) 
  • Beleid rondom werkdruk en ongewenst gedrag 
  • Een thuiswerkregeling met arbo-aspecten 
Bekijk ook

Bekijk ook

Wat zegt de wet over medezeggenschap en arbo?

Het instemmingsrecht is het sterkste recht van de ondernemingsraad. Zonder instemming van de or is het namelijk niet mogelijk een nieuwe of aangepaste regeling in te voeren. Als or en werkgever niet op één lijn kunnen komen, is het uiteindelijk aan de kantonrechter om een beslissing te nemen. 

Het instemmingsrecht geeft de ondernemingsraad een krachtige mogelijkheid om afspraken te maken met de werkgever over gewenste aanpassingen in de voorgestelde arboregeling. Jij als arboprofessional kunt daarbij beide overlegpartners met kennis ondersteunen.

Praktijkvoorbeeld: instemmingsrecht bij helmplicht 

Een werkgever voert de plicht in om op het hele bedrijfsterrein een helm te dragen. Dit gebeurt op advies van de arbodienst. De ondernemingsraad vindt dat de algehele helmplicht te ver gaat. De or is bovendien van mening dat deze regeling instemmingsplichtig is. De werkgever bestrijdt dit laatste.

De kantonrechter beslist uiteindelijk dat invoering van een helmplicht inderdaad instemming van de or behoeft. Het is immers een regeling op het gebied van de arbeidsomstandigheden. Het zou anders zijn geweest als de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) of de Nederlandse Arbeidsinspectie zo’n draagplicht gedetailleerd zou hebben voorgeschreven. Maar dat is hier niet het geval. De werkgever kan de helmplicht dus nog niet invoeren, want hij zal eerst een instemmingsaanvraag moeten voorleggen aan de or. 

Tip 2. Betrek de ondernemingsraad tijdig 

Als een werkgever op het laatste moment de ondernemingsraad om instemming vraagt, kan dat bij beide partijen tijdsdruk en frustratie geven. Dan wordt medezeggenschap een last. Beter is het om in een vroegtijdig stadium de or te betrekken. Dus nog voordat er sprake is van een instemmingsaanvraag.  

Jij kunt dat op verschillende manieren doen. Bijvoorbeeld: 

  • Meld de ondernemingsraad dat je met een arboregeling aan de slag gaat waarover later een instemmingsaanvraag volgt. Vraag de or om mondelinge of schriftelijke input: welke punten wil de ondernemingsraad graag in de nieuwe regeling opgenomen zien?  
  • Stel de ondernemingsraad voor om bijvoorbeeld twee leden af te vaardigen in een werkgroep die in gezamenlijk overleg tot een voorstel voor een nieuwe regeling komt. 
  • Stuur de conceptversie van de aangepaste regeling op naar de ondernemingsraad of kom dit eerste voorstel toelichten in een or-vergadering. Vraag in beide gevallen om commentaar. 

Stimuleer de ondernemingsraad om goed voorbereid te zijn bij vroegtijdige betrokkenheid. Stel voor dat or-leden hun oor te luister leggen bij collega’s die met de nieuwe regeling te maken krijgen. Of dat ze het onderwerp agenderen bij een training. Of dat ze anderszins op onderzoek uitgaan. Een inhoudelijk voorbereide ondernemingsraad geeft meerwaarde aan het overleg. 

Vroegtijdige betrokkenheid van de ondernemingsraad laat overigens het instemmingsrecht onverlet. Oftewel: de werkgever moet aan het eind van het traject de or altijd nog officieel om instemming vragen. Uiteraard vóór invoering van de regeling. Maar bedenk dat de kans op een soepel instemmingstraject vele malen groter is als de ondernemingsraad in het voortraject zijn inbreng heeft kunnen hebben. 

Leestip

Leestip

Modern veiligheidsmanagement

Tip 3. Draag bij aan een volledige instemmingsaanvraag 

Het instemmingsrecht over regelingen op het gebied van arbeidsomstandigheden, ziekteverzuim en re-integratie is vastgelegd in artikel 27 1 lid d van de Wet op de ondernemingsraden (WOR). De werkgever geeft de nieuwe voorgenomen regeling weer in een schriftelijke instemmingsaanvraag aan de or. Daarin vermeldt de werkgever de motieven en de te verwachten gevolgen voor de medewerkers.  

Het ligt voor de hand dat de werkgever jou om een bijdrage vraagt bij een instemmingsaanvraag over een nieuwe of aangepaste arboregeling. Naast de wettelijk voorgeschreven bestanddelen is het aan te bevelen om in de aanvraag ook een aantal andere elementen op te nemen. Denk aan: onderbouwing van de gemaakte keuzes, hoe de medewerkers in kwestie zijn betrokken en een tijdspad met de te zetten stappen. Ook belangrijk: de manier en het moment van evaluatie van de nieuwe arboregeling na de invoering. 

Het overleg over de instemmingsaanvraag kan leiden tot afspraken tussen de ondernemingsraad en de werkgever. Jij verwerkt de afgesproken wijzigingen vervolgens in de uiteindelijke versie van de nieuwe of aangepaste arboregeling. Daarna leg jij die voor aan de ondernemingsraad en de werkgever.  

Na akkoord van beide partijen is het instemmingsproces afgerond. Dan is het tijd om de nieuwe regeling in te voeren, met een stevig draagvlak. 

Lees meer over

  1. Vacatures

  2. Universiteit Utrecht

    Afdelingshoofd Veiligheid & Milieu

    Universiteit Utrecht logo
Bekijk vacatures

Schrijf je in voor de nieuwsbrief!

✓ Ruim 17.000 arbo professionals gingen je voor

Aanbevolen door de redactie

  • Beeld: Shutterstock
    Arbobeleid voeren30 jan. 25

    De or als bondgenoot van arbo

    Lastig om de directie enthousiast te maken voor arbobeleid? Weet dat je binnen het bedrijf beschikt over een bondgenoot: de ondernemingsraad. En dat je het recht hebt om met die or, de directie en de externe arbodienstverlener de arbosituatie te bespreken.

  • Artikel4 feb. 21

    Preventiemedewerker en OR: zo hebben ze samen succes

    Preventiemedewerker en OR. Beiden kennen ze zo hun problemen als het gaat om invloed uitoefenen op het arbobeleid. Maar samen komen ze een heel eind. Hoe?

  • Artikel23 sep. 20

    Samen met de OR naar sterker stoffenbeleid

    Veel bedrijven hebben nog steeds onvoldoende oog voor de risico’s van gevaarlijke stoffen. Arboprofs die het onderwerp hoger op de agenda willen krijgen, kunnen samen optrekken met de ondernemingsraad. Die heeft wettelijke bevoegdheden waar ook de arboprofessional zijn voordeel mee kan doen.

Lees meer over dit onderwerp

  • Beeld: Shutterstock
    Ongevallen en incidenten28 apr. 26

    Analyse ongeval: Neem de risico's van automatische roldeuren op in de RI&E

    Automatische roldeuren zijn een veiligheidsrisico. Maak daarom altijd een gedegen risicoanalyse en stem de uiteindelijke uitvoering van de automatische deuren en de benodigde veiligheidssensoren daarop af.

  • Ongevallen en incidenten24 apr. 26

    Jurisprudentie: Stagiair valt wel degelijk onder feitelijk gezag werkgever

    Een stagiair raakt gewond aan zijn voet tijdens werkzaamheden voor een snuffelstage. De werkgever vecht de boete aan: de stagiair zou niet onder zijn feitelijk gezag vallen. Maar die vlieger gaat niet op.

  • Arbobeleid voeren21 apr. 26

    Arbo feliciteert: Bas Boonen

    Bas Boonen (41) is arbeidshygiënist bij Maastricht UMC+. Hij slaagde eind 2025 voor de opleiding Hogere Arbeidshygiëne bij PHOV.

  • Volgens de NVvA is er een tekort aan arbeidhygiënisten. Daarom startte zij een campagne om nieuwe collega's te werven.
    Arbobeleid voeren16 apr. 26

    NVvA start campagne voor nieuwe arbeidshygiënisten  

    De Nederlandse Vereniging voor Arbeidshygiëne is een campagne gestart om het vak van arbeidshygiënist meer bekendheid te geven en nieuwe arbeidshygiënisten aan te trekken.

  • Beeld: Shutterstock
    Ongevallen en incidenten10 apr. 26

    Jurisprudentie: Werknemer hoeft toedracht van ongeval niet te bewijzen

    Een werknemer haalt in hoger beroep zijn gelijk: de werknemer heeft zijn zorgplicht geschonden. Daarmee is die laatste aansprakelijk voor de schade. Daarvoor hoeft de werknemer de precieze toedracht van het ongeval niet te bewijzen.

  • Didy Siere. Beeld: PDG Health Services
    Risico-inventarisatie en -evaluatie (RIE)9 apr. 26

    Arbeidshygiënist en HVK'er Didy Siere: 'Grondoorzaken zijn interessant om op door te pakken'

    Als enige arbokerndeskundige in haar team werkt Didy Siere bij PDG Health Services onder andere aan het optimaliseren van de RI&E. Haar nieuwsgierigheid helpt haar om de meest complexe zaken aan te pakken.

  • Beeld: Shutterstock
    Arbobeleid voeren7 apr. 26

    Vergewisplicht in de praktijk: dit moet je weten

    Hoe kan een veiligheidskundige de vergewisplicht praktisch toepassen bij V&G-plannen, zodat dit leidt tot veiligere en werkbare projecten? Jurist en hogere veiligheidskundige Adam Ziolo en infraveiligheidskundige Marjolein Berendrecht leggen uit hoe je theorie en praktijk bij elkaar brengt.

  • Arbobeleid voeren3 apr. 26

    Arbo feliciteert: Heleni Fafoutis

    Heleni Fafoutis (57) is veiligheidskundige bij Aboma Consultancy B.V. (Kennisdomein Verontreinigde grond en grondwater). Zij slaagde voor de MVK-opleiding bij PHOV.  Van harte gefeliciteerd!

Mijn artikeloverzicht

Onderwerpen aanpassen

Mijn artikeloverzicht kan alleen gebruikt worden als je bent ingelogd.

Inloggen

of maak een account aan

Eerder verschenen

  1. Casus vertrouwenspersoon: uitspraken in personeelsdossier
  2. Werkgever aansprakelijk voor val van onveilige ladder
  3. Bekijk hier Vakblad Arbo #1 (maart) 2025
  4. Handig overzicht: werkplezier
  5. Arbeidsrisico's sprokkelen in feestmaand februari
  6. Preventiemedewerker Claudia Smit-Raaphorst: 'Preventie is geen checklist, maar een mentaliteit'
  7. Arbeidsconflict over werken op afstand geen reden voor ontslag op staande voet
  8. Populaire arbeidsvoorwaarden: mogelijkheden voor scholing en deeltijdwerk
  9. Ongeval met de bedrijfsauto? Tijdig melden!
  10. GesponsordHoe zet je een AED-programma op?
  1. Werken aan duurzame inzetbaarheid, zo doet CSU het
  2. Inspectie handhaaft strenger op uitbuiting werknemers
  3. Casus vertrouwenspersoon: ongewenst gedrag tijdens bedrijfsuitje
  4. € 50.000 boete voor dodelijk ongeval tijdens hijswerkzaamheden
  5. Handig overzicht: sociale veiligheid
  6. HVK'er Leon Sanders: 'Contact met de werkvloer plan ik in'
  7. Vereenvoudiging WIA-stelsel nog niet zo simpel
  8. Basic characterization is minder basic dan het lijkt
  9. Nieuwe editie Praktijkgids Arbeidsveiligheid met actuele inzichten

Schrijf je in voor de nieuwsbrief!

✓ Ruim 17.000 arbo professionals gingen je voor

  • Collecties
  • Nieuwsbrieven
  • Over Arbo
  • Arbo Academy
  • Digitale Magazines
  • Klantenservice
  • Contact
  • Adverteren
  • Vacatures
  • Boeken

Snel naar

  • Nieuws
  • Jurisprudentie
  • Ongevallen
  • Faq's
  • Voorbeelddocumenten
  • Checklists

Werkplek

  • Werkplekomgeving
  • Hybride werken
  • Fysieke belasting
  • Fysische factoren
  • Gevaarlijke stoffen
  • Biologische agentia

Arbobeleid

  • Arbobeleid voeren
  • Risico inventarisatie en -evaluatie (RI&E)
  • Psychosociale arbeidsbelasting (PSA)
  • Ongevallen en incidenten
  • Bedrijfshulpverlening (BHV)
  • Verzuimbeleid
  • Duurzame inzetbaarheid
  • Werk- en rusttijden

Arbeidsmiddelen

  • Werken met arbeidsmiddelen
  • Machineveiligheid
  • Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM)
  • Veiligheids- en gezondheidssignalering

Risicomanagement

  • Managementsystemen
  • Cultuur
  • Gedrag

Socials

  • X
  • LinkedIn
  • Facebook

Arbo is onderdeel van VMN media. Lees in ons manifest waar VMN media voor staat. Op gebruik van deze site zijn de volgende regelingen van toepassing: Algemene Voorwaarden en Privacy en Cookie beleid | Privacy instellingen