de Architect
  • Start gratis proefperiode
  • Inloggen
  • Actueel
  • Dossiers
    • Ontwerppraktijk
    • Duurzaam bouwen
    • Woningbouw
    • Maatschappij en cultuur
    • Renovatie en transformatie
  • Focus
    • De stad als bouwterrein
    • Mevr. De Architect 2.0
    • Paris Proof
    • Schoonheid in architectuur
    • Vakmanschap
    • Goed opdrachtgeverschap
    • Architectuur als culturele waarde
  • Podcasts
  • Projecten
  • Magazine
  • Archief
  • Bedrijven

ARC24: De Blauwe Loper, Maastricht - Ziegler|Branderhorst stedenbouw en architectuur

Gepubliceerd: 24 apr. 2024Gewijzigd: 30 apr. 2024

Blauwdorp, een vroeg 20ste-eeuwse stadsuitbreiding van Maastricht, was de eerste volksbuurt gebouwd na de Woningwet van 1901. Vanuit een aanvankelijk sterke stedenbouwkundige opzet is deze buurt sindsdien organisch doorgegroeid en verdicht. Er mist nu oriëntatie en ruimtelijke hiërarchie. Om de leefbaarheid te verbeteren, wordt letterlijk ruimte gemaakt in het versteende, labyrintische tuindorpse weefsel. De 'missing link' in een lange lijn van buitenwijken naar binnenstad wordt gerealiseerd.

Toelichting Ziegler|Branderhorst stedenbouw en architectuur | Beeld Ziegler|Branderhorst

De belangrijkste ingreep is de sloop van 138 verouderde grondgebonden woningen. Deze zijn vervangen door 138 kleinere, levensloopbestendige appartementen en een buurtpark. Door de vergrijzing en herhuisvesting heeft doorstroming plaatsgevonden. Samen met buurtbewoners is de inrichting van het buurtpark ontworpen, dat het nieuwe ruimtelijke én sociale brandpunt wordt voor Blauwdorp. Op de stedelijke schaal is de nieuwe lange lijn naar de binnenstad van projectoverstijgende waarde.

Ziegler|Branderhorst werkte nauw samen met de stedenbouwkundige en de buitenruimte-ontwerper van de gemeente Maastricht. Het participatietraject met de klankbordgroep, zorgvuldig samengesteld uit een brede groep betrokken buurtbewoners, is voorbeeldig verlopen. Klankbordleden waren bepalend in het maken van keuzes voor het parkontwerp en konden ideeën leveren voor de inrichting. Dit participatieproces is gedocumenteerd in een film en krijgt nu als procesvorm veel navolging in Maastricht.

Beeld Ziegler|Branderhorst
Beeld Ziegler|Branderhorst

Naast de gebruikelijke duurzaamheidsmaatregelen is hergebruik van materialen uit de gesloopte woningen noemenswaardig. Een grote partij metselstenen van de gesloopte woningen (meer dan een eeuw oud), zijn schoongemaakt. Met deze stenen zijn keermuren in het park en gevelvlakken bij de ingangen van de appartementen gemetseld. Toegepaste kunst uit de oudbouw in de vorm van gevelsculpturen en opschriften zijn bewaard gebleven en hebben een nieuwe plek gekregen in de gevels van de nieuwbouw.

De sloop van woningen maakt ruimte voor de Blauwe Loper. Deze nieuwe lange lijn in de stad (fiets- en wandelroute) verbindt de buurten Trichterveld, Mariaberg en Blauwdorp onderling en met de binnenstad. Doel van de herstructurering is het verbeteren van de leefbaarheid, dat resulteert in veel meer groen en ruimte voor ontmoeting in Blauwdorp. Daarnaast realiseerde de woningcorporatie een zeer duurzame en gedifferentieerde woningvoorraad dat complementair is aan de typologieën van de buurt.

Schets vogelvluchtperspectief. Beeld Ziegler|Branderhorst
Schets vogelvluchtperspectief. Beeld Ziegler|Branderhorst

Op vier kavels rondom het buurtpark zijn sociale huurappartementencomplexen gebouwd. Deze sluiten zorgvuldig aan bij de laagbouwwoningen van Blauwdorp. Analyses van het bestaande tuindorp waren bepalend voor de beeldkwaliteit en vormden het belangrijkste selectiecriterium voor het gekozen architectenteam. Een eigentijdse vertaling van tuindorpse kenmerken bepaalden het architectuurbeeld én de landschapsarchitectuur van het nieuwe park. De Blauwe Loper functioneert nu als nieuw ecologisch lint.

Met de inrichting van het buurtpark is gestreefd naar zo weinig mogelijk verharding en maximaal ruimte voor hemelwater infiltratie. Ook de dakoppervlakken wateren af op het buurtpark. Op het laagste punt is een regenvijver ontworpen waar al het water in het gebied naartoe stroomt. De regenvijver is met grote keien ook een speelaanleiding voor de jeugd.

Beeld Ziegler|Branderhorst
Beeld Ziegler|Branderhorst
Beeld Ziegler|Branderhorst
Beeld Ziegler|Branderhorst
Beeld Ziegler|Branderhorst
Beeld Ziegler|Branderhorst
Beeld Ziegler|Branderhorst
Beeld Ziegler|Branderhorst
Bestaande situatie Pastoor Wijneweg. Beeld Ziegler|Branderhorst
Bestaande situatie Pastoor Wijneweg. Beeld Ziegler|Branderhorst
Beeld Ziegler|Branderhorst
Beeld Ziegler|Branderhorst
Beeld Ziegler|Branderhorst
Beeld Ziegler|Branderhorst
Beeld Ziegler|Branderhorst
Beeld Ziegler|Branderhorst
Beeld Ziegler|Branderhorst
Beeld Ziegler|Branderhorst
Beeld Ziegler|Branderhorst
Beeld Ziegler|Branderhorst
Bestaande situatie Pastoor Wijneweg. Beeld Ziegler|Branderhorst
Beeld Ziegler|Branderhorst
Beeld Ziegler|Branderhorst
Beeld Ziegler|Branderhorst
  • ZB_145_Blauwe_Loper_20240325_Fasekaart-1

    Download
  • ZB_145_Blauwe_Loper_20240325_Fasekaart-2

    Download
  • ZB_145_Blauwe_Loper_ProfielBB

    Download
  • ZB_145_Blauwe_Loper_20240325_plankaart-opgewerkt

    Download
  • ZB_Documentatie_De-Blauwe-Loper_Indiening-Arc-Awards-2024_12-april-2024

    Download

Projectgegevens

ProjectnaamDe Blauwe Loper
PlaatsMaastricht
Opdrachtgever(s)Gemeente Maastricht i.s.m. Woningcorporatie Servatius
Architectenbureau(s)Ziegler|Branderhorst stedenbouw en architectuur
Samenwerkend architect(en)Jo Jansssen Architecten, Archaris architecture
ProgrammaStructuurschets voor ontwikkeling van 138 woningen, buurtpark ontworpen in co-creatie met bewoners
ProjectarchitectenFranz Ziegler, Jelle Engelchor
TeamledenRemke Sijben, Freek van Riet, Sietse Rook, Kees van Roon
AannemerVan Wijnen
Definitief ontwerp1 januari, 2021
Start bouw1 januari, 2021
Oplevering1 januari, 2024
Overige samenwerkingenGemeente Maastricht, Woningcorporatie Servatius, buurtbewoners, klankbordgroep

Meer projecten

  • Beeld Max Hart Nibbrig
    ARC24 Interieur Award19 sep. 24

    Nominatie ARC24 Interieur: Stadhuis Den Helder - Office Winhov en Van Hoogevest Architecten

    Sinds het vertrek van de Koninklijke Marine beheert de gemeente de veertig hectare grote Rijkswerf Willemsoord aan de noordoostrand van Den Helder. Het stadsbestuur neemt nu zijn intrek in twee historische panden op de voormalige scheepswerf: het negentiende-eeuwse rijksmonument de mastenloods (gebouw 66) en de naoorlogse zeilmakerij (gebouw 72). De voorheen verspreide bestuursfuncties van Den Helder zijn samengebracht in beide gebouwen.

  • Beeld MWA Hart Nibbrig
    ARC24 Architectuur Award18 sep. 24

    Nominatie ARC24 Architectuur: Vakschool Nimeto, Utrecht - Maarten van Kesteren Architecten

    In vakschool Nimeto worden vakken als restaureren, etaleren en decorbouw gegeven. De school bestond uit vijf bouwdelen, doorgesneden door een straat. Het voelde niet als één school. De charme van de vakken en oorspronkelijke gebouwen werd overstemd door ad hoc ingrepen en verborgen achter gesloten deuren aan generieke gangen. De school zocht meer ruimte voor een groeiend studentenaantal. De benodigde transformatie is opgevat als kans om de kwaliteit van het gebouw te verbeteren.

  • Voorzijde complex De Hooge Riet met het park. Beeld Siebe Swart
    ARC24 Stedenbouw Award17 sep. 24

    Nominatie ARC24 Stedenbouw: De Hooge Riet, Ermelo - H+N+S Landschapsarchitecten

    Voormalig GGZ-terrein De Hooge Riet - ooit een sanatorium - ligt midden in Ermelo. Na jaren van leegstand en verpaupering wonen er nu weer mensen. Maar waar vroeger niemand welkom was achter de hekken is het terrein nu onderdeel van het dorp geworden. Het groen voor het hoofdgebouw is een openbaar park geworden. Om het historische gebouwencomplex en de bijbehorende parkaanleg te kunnen behouden was duurzame herbestemming van de monumentale oudbouw en een beetje nieuwbouw nodig.

  • Beeld PTSA
    ARC24 Interieur Award12 sep. 24

    Nominatie ARC24 Interieur: Kantoor vol Afval (KaVA), Katwijk - Popma ter Steege Architecten

    Het Kantoor vol Afval (KaVA) is een voorbeeldstellend project voor hergebruik bij renovatie in opdracht van het Rijksvastgoedbedrijf. Een verouderd defensie-kantoor is omgevormd tot een eigentijdse werkomgeving voor de Rijksoverheid, conform de (kwaliteits)eisen voor rijkskantoren. Aan de hand van de zogenaamde 'KaVA principes' is systematisch gewerkt aan een werkwijze voor hergebruik van materialen uit het gebouw, onderdelen uit donorgebouwen en nieuwe elementen uit herwonnen materialen.

  • Nieuwsbrieven
  • Klantenservice
  • Contact

Dossiers

  • Ontwerppraktijk
  • Duurzaam bouwen
  • Woningbouw
  • Maatschappij en cultuur
  • Renovatie en transformatie

Actueel

Platform

  • Printuitgave
  • Digimazine
  • ARC Awards
  • Projectbezoeken

Focus

  • Paris Proof
  • Schoonheid in architectuur
  • Vakmanschap
  • Goed opdrachtgeverschap
  • Architectuur als culturele waarde
  • Mevr. De Architect 2.0

Volg de Architect

  • Facebook
  • LinkedIn
  • Instagram
  • Spotify

de Architect is onderdeel van VMN media. Lees in ons manifest waar VMN media voor staat. Op gebruik van deze site zijn de volgende regelingen van toepassing: Algemene Voorwaarden en Privacy en Cookie beleid | Privacy instellingen