de Architect
  • Start gratis proefperiode
  • Inloggen
  • Actueel
  • Dossiers
    • Ontwerppraktijk
    • Duurzaam bouwen
    • Woningbouw
    • Maatschappij en cultuur
    • Renovatie en transformatie
  • Focus
    • De stad als bouwterrein
    • Mevr. De Architect 2.0
    • Paris Proof
    • Schoonheid in architectuur
    • Vakmanschap
    • Goed opdrachtgeverschap
    • Architectuur als culturele waarde
  • Podcasts
  • Projecten
  • Magazine
  • Archief
  • Bedrijven
De superstructuur en de interne stad
Kunstplein, Zandkasteel Amsterdam. Beeld Adam van Noort

De superstructuur en de interne stad

Hanna Veltman
Gepubliceerd: 23 feb. 2024

'Wij hebben met z'n allen de steden volkomen onbewoonbaar gemaakt', verzucht Luzia Hartsuyker-Curjel in 1967 in De Telegraaf. 'Wij hebben de grond bemest waarop het verschijnsel "provo" kon ontstaan en gedijen.'

Toen in de late jaren zestig duidelijk werd dat stedenbouw waarin alle functies zoals wonen, werken en recreatie strikt werden gescheiden, niet werkte, bogen verschillende architecten zich over ‘superstructuren’: grote gebouwde eenheden waar die functies juist weer samenkwamen. Steden met een dak, eigenlijk.

De versie van het echtpaar Hartsuyker was Biopolis, waar wonen en culturele functies als geheel gecombineerd werden. Volgens Enrico Hartsuyker ‘het antwoord op de latente en manifeste eisen van vandaag’. Biopolis is er nooit van gekomen.

Een ‘interne stad’ die er wel van is gekomen, is het Zandkasteel. Oorspronkelijk in 1987 opgeleverd als ING-hoofdkantoor door Alberts & Van Huut. Ontwerpbureau D/Dock transformeerde het leegstaande kantoor recent tot blended-use-gebouw.

Dat viel nog niet mee, vertellen Thomas van Leeuwen en Desy Steneker van D/Dock aan vakredacteur Charlotte Thomas. De eerste plannen waren ‘iets te’ voor oorspronkelijke architect Max van Huut.

Daarom moest het bureau drie keer terug naar de tekentafel om het kantoorgebouw tot appartementen, kantoren, horeca en een internationale school te transformeren. Met resultaat: ‘Max van Huut was blij verrast’.

Lees deze en de andere must-reads!

Groeten, Hanna

PS Vergeet niet dat je vanaf nu kan inzenden voor de ARC24 Awards! Deadline is op 12 april.

Must-reads week 8 2024

  • Max van Huut ‘blij verrast’ door blended-use transformatie het Zandkasteel door D/Dock
  • Nooit gebouwd: Biopolis door Enrico en Luzia Hartsuyker – een megastructuur als reactie op de functionele stad
  • Bescheiden ingreep met groots effect in het Stedelijk Gymnasium Haarlem door Brique Architecten
  • Steenhuis Bukman Architecten bouwt door op de architectuur van Van Tijen en Maaskant in de Bomenwijk in Delft
  • Zend in voor de ARC Awards! Deadline: 12 april
Hanna Veltman

Hanna Veltman

Redacteur

Hanna Veltman (1998) werkt als junior redacteur bij de Architect. Ze studeerde architectuur- en kunstgeschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen. Eerder liep ze stage op de redactie van de Architect.

de Architect – Thema: Architectuur

Ontvang eens per vier weken achtergronden, inspiratie en verdieping op het gebied van architectuur.

Lees ook

  • Boven: Portiekflat Akbarstraat, beeld Loes van Duijvendijk. Onder (v.l.n.r.): E-1027 door Eileen Gray. Museum Kanazawa door Kazuyo Sejima
    Must reads1 mei 26

    Nieuwe stemmen, scherpe inzichten: twee architecten die je móet lezen

    Soms ontvangt de redactie een ingezonden stuk die meteen staat als een huis. Een opiniestuk waar we redactioneel bijna niks meer aan hoeven doen. Zoals het stuk van Marianne Boonekamp waarin ze bout stelde: dat vrouwen uit de architectuur verdwijnen is niet de kern van het probleem, maar een symptoom van een verziekte branche.

  • Beeld Anna Odulinska
    Must reads24 apr. 26

    Acupunctuurverdichting verdient meer onderzoek

    Stedelijk verdichten betekent: nieuwe woningen realiseren tussen, op en in bestaande gebouwen om zo de bestaande stad compacter maken. Tenminste, dat dacht ik. Maar na het maken van de nieuwe printeditie over 'De stad als bouwplaats' weet ik wel beter. Verdichten door kleine gaten in het stedelijk weefsel op te vullen, is veel te complex.

  • Beeld Gé Tielens
    Must reads17 apr. 26

    Hoe beter we wonen organiseren, hoe minder we het begrijpen

    We zijn het wonen steeds beter gaan regelen, maar niet per se beter gaan begrijpen. De conceptwoning laat zien hoe ver we kunnen komen met standaardisatie. Verdichtingsprojecten tonen hoeveel stad we kunnen maken op een klein oppervlak. Tegelijkertijd is het klassieke ideaal van 'huisje, boompje, beestje' voor een groeiende groep simpelweg onbereikbaar.

  • Beeld Ossip van Duivenbode
    Must reads10 apr. 26

    Verdichten: niet alleen meer bouwen, maar ook anders wonen

    Volgende week verschijnt de nieuwe editie van de Architect over 'De stad als bouwterrein'. In onze zoektocht naar architectonische hoogstandjes, stuitten we o.a. op De Piek in Rotterdam, Hooghe Delft in Delft en de parkvilla's van Elzenhagen in Amsterdam-Noord. Alle drie projecten met vooral woningen in het midden- en hogere segment, al zitten er in De Piek naast super-de-luxe lofts met een eigen aanlegsteiger ook sociale huurwoningen. En dat terwijl betaalbaarheid het woningdebat domineert. Op de redactie konden we het lastig met elkaar rijmen. 

Uitgelicht door de redactie

  • Beeld Ahmad Alnaji (SARAB)
    Project6 mei 26

    Wasl Tower, Dubai - UNStudio

    De Wasl Tower in Dubai is voltooid. Het 302 meter hoge gebouw is ontworpen door UNStudio onder leiding van Ben van Berkel, in samenwerking met lead engineering consultant Werner Sobek. De toren is gelegen aan Sheikh Zayed Road, naast de Burj Khalifa, en omvat een gemengd programma van 167.733 vierkante meter: het Mandarin Oriental Downtown hotel, woningen, kantoren, vergaderruimten, een spa en horecavoorzieningen.

  • Design Museum Gent door Carmody Groarke, Atama en Re-st. Beeld Johan Dehlin
    Review4 mei 26

    Tussen monument en materiaalexperiment: hoe Carmody Groarke en Atama het Design Museum Gent nieuwe allure geven

    Design Museum Gent is een toonbeeld van een duurzaam en 'bioregionaal' ontwerp. Maar bovenal overtuigt de architectuur van Carmody Groarke en Atama, die zij ontwierpen in samenwerking met Re-st. De monolithische gevels voegen zich naadloos in het historische centrum van de stad en de raak gekozen gevelopeningen trekken de bezoeker als vanzelf naar binnen.

  • Museum Arnhem. Beeld Jannes Linders
    Achtergrond4 mei 26

    Tegels Museum Arnhem door Benthem Crouwel ongeschikt voor gevel volgens Raad van Arbitrage

    De gevel van Museum Arnhem kampt met structurele problemen, zo blijkt uit recent onderzoek. De beschadigingen aan de geglazuurde tegeltjes in de gevel van de nieuwe vleugel komen niet door de manier van bevestigen, maar door het keramiek. Dat blijkt uit onderzoek door de Raad van Arbitrage.

Eerder verschenen

  1. De Hoop, Zaandam - Dries Architectuur
  2. Een icoon voor Amsterdam
  3. Ontwerpen vrouwen anders dan mannen?
  4. KAAN Architecten aangesteld als lead architect voor miljardenplan Schiphol
  5. Klein team, groot project: hoe AI het middelgrote architectenbureau onder druk zet
  6. MVRDV ontwerpt hybride torencomplex in Brussel Noord
  7. Tegen de sloopgolf in: Marjolein van Eig blaast de portiekflat nieuw leven in
  8. Herenhuis Wilhelminapark, Utrecht - Serge Schoemaker Architects
  1. Boshuis Blankwater door Jasper Smits: low-tech logica als ontwerpstrategie
  2. GesponsordKwalitatieve buitenruimtes cruciaal in verdichte steden
  3. Mecanoo geselecteerd voor nieuw ontwerp filmtheater Fraterhuis in binnenstad Zwolle
  4. Cirkelvormige houten dorpsschool in Muiderberg door Arons en Gelauff: ingenieus en simpel tegelijkertijd
  5. Xplore Agora, Amsterdam - Studio Ard Hoksbergen
  6. Tim Peeters over architectuur als discipline van hergebruik: 'Goed gestolen is goed bedacht'
  7. Transformatie Mijnbouwkundefaculteit, Delft - Haskoning, Braaksma & Roos
  • Nieuwsbrieven
  • Klantenservice
  • Contact

Dossiers

  • Ontwerppraktijk
  • Duurzaam bouwen
  • Woningbouw
  • Maatschappij en cultuur
  • Renovatie en transformatie

Actueel

Platform

  • Printuitgave
  • Digimazine
  • ARC Awards
  • Projectbezoeken

Focus

  • Paris Proof
  • Schoonheid in architectuur
  • Vakmanschap
  • Goed opdrachtgeverschap
  • Architectuur als culturele waarde
  • Mevr. De Architect 2.0

Volg de Architect

  • Facebook
  • LinkedIn
  • Instagram
  • Spotify

de Architect is onderdeel van VMN media. Lees in ons manifest waar VMN media voor staat. Op gebruik van deze site zijn de volgende regelingen van toepassing: Algemene Voorwaarden en Privacy en Cookie beleid | Privacy instellingen