Het verraad

In 2012 beloofde Diederik Samsom tijdens de campagne dat een stem op hem een einde zou maken aan het “rechtse rotbeleid” van Rutte. Zo ontstond de gewenste polariserende tweestrijd VVD – PvdA, beide partijen werden beloond door de kiezers, Nederland stond duidelijk op een splitsing: gaan we linksaf of rechtsaf? Nee, er werd geconcludeerd dat ‘de kiezer’ had aangestuurd op een kabinet VVD – PvdA. Nou, dat wilden die kiezers nu net niet! Ik als PvdA-lid in ieder geval niet, ik wilde zeker geen coalitie met de partij die tijdens de campagne nog te vuur en te zwaard werd bestreden. Daar begon het verraad.

Het prijskaartje

Samsom kroop machtsgeil op schoot bij Rutte, liet zich inpakken, verwaarloosde zijn fractie, negeerde zijn kiezers, liet eigen bewindslieden in hoog tempo afbraakbeleid voeren. Eén voorbeeld zegt alles: de sloop van de thuiszorg. Tienduizenden mensen verloren als gevolg van het kabinetsbeleid door een regen van faillissementen hun baan en mochten vervolgens voor een andere werkgever voor veel minder loon precies hetzelfde werk gaan doen. Schandelijk. Dat is de praktische vertaling van het verraad aan de eigen achterban, aan de eigen kiezer. Dit soort wanbeleid heeft de PvdA de das omgedaan. Niet de kiezers hebben de PvdA verraden, de PvdA heeft de kiezers verraden. Een jaar of twee geleden kon ik het echt niet meer aanzien en heb ik mijn PvdA-lidmaatschap opgezegd. En ik was niet de enige, het regende opzeggingen. Ik werd vervolgens gebeld door drie vertegenwoordigers van de PvdA: een kamerlid, iemand uit de provincie, een vertegenwoordiger van de plaatselijke fractie. Alle drie gaven ze me na mijn toelichting onomwonden gelijk: ook zij vonden de ingeslagen koers helemaal niets, maar ja, de partijtop…

Betekenis voor de or

Ook binnen en buiten de or komt verraad voor: de voorzitter die zich op Samsom-achtige wijze laat inpakken door de bestuurder en het vertrouwen verliest van de rest van de or, de bestuurder die met open ogen halve waarheden en/of hele leugens vertelt aan de or en daarmee het vertrouwen verliest van diezelfde or, de or die toezeggingen aan de achterban niet nakomt en vervolgens door de achterban wordt uitgekotst, vul het rijtje zelf maar aan. De rode draad: verraad komt voor. Helaas. En ja, aan iedere vorm van verraad hangt ook in or-land een prijskaartje. Beste or-leden, wees alert. Ja, begin altijd vanuit vertrouwen, maar sluit de ogen vervolgens niet, ga niet over op blind vertrouwen. Dient het verraad zich aan, in welke vorm dan ook: optreden. Niet aarzelen. Kordate actie van de or heeft al vaak genoeg geleid tot ofwel bijstelling van het ongewenste gedrag dan wel het terugtreden van een or-voorzitter of van een bestuurder. Doen dus. Niet optreden is geen optie, want daarmee pleeg je als or en or-lid verraad aan jezelf: het wordt dan erg lastig om jezelf ’s avonds voor de spiegel nog recht in de ogen te kijken… Mr. Niek van Keulen is senior-trainer/adviseur bij GITP Medezeggenschap en lid van de OR van GITP Nederland. Reacties? Mail naar N.van.keulen@gitp.nl     Op WOR in de praktijk vind je alles wat je moet weten over de bijzondere bevoegdheden van de ondernemingsraad.