Toelichting NL Architects - Het Forum is geen bibliotheek, geen museum, geen bioscoop en geen zalencentrum. Het is een nieuwe publieke ruimte waarin de traditionele grenzen tussen deze culturele functies vervagen. Informatie wordt op een thematische manier aangeboden en overstijgt de uiteenlopende media. Ruimtes en programma zijn nauwkeurig verweven en ontvouwen zich vanuit een verticaal georganiseerde openbare ruimte.
Het Forum kan worden gezien als een gebouwde versie van Wikipedia, als ‘zoekmachine’. Het gebouw is zo ontworpen dat je eindeloos kunt ‘browsen’; je vindt meer dan je zoekt. Het gebouw is daarmee niet alleen een overtuigende interpretatie van de opgave, maar heeft deze mede vormgegeven. Het programma is langs een vloeiende reeks van opeenvolgende openbare en publieke ruimtes ondergebracht: architectuur, stedenbouw en landschap vormen één ruimtelijk concept.
Het cultuurgebouw moest meer zijn dan een optelsom van functies dus de vorming van programma en ontwerp liep gelijk op. De architect moest in nauwe interactie met opdrachtgever en gebruiker bijdragen aan de verdere ontwikkeling van het Forum-concept.
De beoogde programmatische synergie is vertaald in één helder volume, waarin de verschillende functies zijn samengebald rondom functie-overtreffende pleinen. Een serie doelgerichte sneden verankert het gebouw op de plek. Zowel de volumeopbouw als de indeling van de plattegrond is nauwkeurig op de stedenbouwkundige situatie afgestemd, waardoor het aangrenzende stedelijk weefsel het gebouw ‘omarmt’. Het Forum biedt een veelvoud aan verschijningsvormen, terwijl het tegelijkertijd een krachtig eigen karakter creëert.
De sequentie van gestapelde ‘pleinen’ vervolgt het voor Groningen kenmerkende netwerk van open ruimtes en pleinen. De pleinen zijn vrij toegankelijk en bieden toegang tot de verschillende activiteiten waarvoor een entreebewijs nodig is. Het verspringende interieur biedt steeds wisselende perspectieven op de omringende stad en culmineert uiteindelijk in het dakterras met verbluffend uitzicht: de ‘Hoge Markt’.
Hoewel het Forum door de sterke vertaling van de opgave een iconisch karakter heeft, is het gebouw programmatisch vooral van betekenis voor de leefbaarheid en sociale samenhang van de stad. Na het decennium waarin we de ruimtelijke ordening en culturele infrastructuur bijna tot op de grond toe afbraken, is het realiseren van een volledig publiek cultuurgebouw althans een duidelijk statement tegen de uitverkoop van de stad. We kunnen het Forum enkel uitleggen als een bijdrage aan de vitaliteit van de oostelijke binnenstad en daarmee aan het stedelijk leven als geheel.
Direct in de eerste maanden is het Forum overspoeld met bezoekers. Vol ongeloof stappen Groningers het gebouw binnen, waar je zonder te betalen naar het dakterras omhoog glijdt via roltrappen met wisselende perspectieven over de stad en het interieur. De pers rept over een unieke cultuurkolos voor alle Groningers, waar iedereen op de eerste rang zit. Begin maart heeft het Forum haar 1 miljoenste bezoeker verwelkomd.
