Peter Cook: „Wij vonden elkaar. We waren het er allen over eens, dat de architectuur te benauwd, te karig werd gepleegd. Te weinig visie. De architect houdt niet of nauwelijks rekening met de enorme technologische ontwikkeling van nu en van de toekomst. Dat laatste was nu juist waar wij ons mee bezig wilden houden — sterker, móesten houden. De ontwikkeling van de techniek is snel gegaan en zal de komende jaren nog veel sneller gaan. Ook maatschappelijke verhoudingen evalueren. Het gezin toont dat duidelijk. De hechte eenheid van vroeger wordt minder. Het teen-ager-gezin binnen het gezin manifesteert zich reeds. Niet ondenkbaar dat in de toekomst ook het kleutergezin en oma hun eigen plaats en aangepastheid onder één dak zullen verwerven. In acht punten geeft Archigram Group zijn visie op de toekomst.
• de ontwikkeling zal sneller gaan;
• de mensen zullen bezit nemen van hun omgeving;
• de toekomst zal persoonlijker zijn;
• de toekomst zal, zowel materieel als immaterieel, comfortabel zijn;
• de toekomst zal begrijpelijker zijn; • de toekomst zal aantrekkelijke mogelijkheden bieden;
• de toekomst zal vriendelijker zijn;
• in de toekomst kun je je eigen omgeving bepalen en maken.
Stokpaardje van Archigram Group is onder meer de robot. De science fiction-wereld, die sneller en sneller realiteit wordt is daarbij hun bron van inspiratie. In hun ontwerpen staan computer en robot centraal.
Bijvoorbeeld hun instant city: een gigantisch circus van opblaasbare tenten, wat met gebruikmaking van plaatselijke voorzieningen van een stad — met name van een badplaats — een ware feeststad kan maken, met mogelijkheden, die nu nog veelal als onmogelijkheden worden geclassificeerd. De soelaas zoekende mens huurt een vakantiepakket — het ziet eruit als een parkeermeter — kiest zijn plek en sluit het pakket aan op de computer. Daarna is er van alles mogelijk. Van een glas campari en een robot-baby-sit tot — als het weer mocht verslechteren — een stralende zonneschijn toe. Wie in deze zomer zijn schreden naar Monte Carlo richt kan het allemaal zelf gaan beleven.
Oma in mini-auto
Niet alleen deze instant-fun-city van Archigram Group komt in Monte Carlo. Vorig jaar werd een door Monte Carlo uitgeschreven wedstrijd voor een multifunctioneel ontspanningscentrum door de groep gewonnen. De opdracht: een gebouw, waar faciliteiten zijn voor grote banketten, shows, een circus, culturele manifestaties en sportevenementen. Plaats: een stuk drooggelegd land naast het nieuwe strand. Archigram Group, rondkijkend in Monaco, ontdekte, dat nergens een park was waar het publiek gebruik van kon maken. Reden waarom besloten werd, het centrum ondergronds te bouwen en er bovenop een park aan te leggen. En ook hier neemt de computer een centrale plaats in. De cirkelvormige ruimte kan met weinig moeite veranderd worden van ijsbaan in concertzaal.
Bij het ontwerpen van woningen — favoriete materie: kunststof — beziet Archigram Group vooral de privacy van het individu. Oma kan in haar elektronisch mini-autootje het pand doorkruisen en het verlaten om boodschappen te gaan doen. Vele capsules in de ruimte dienen voor evenzovele zaken: badkamer, slaapkamer, keuken, provisiekast. Cook: „Wat een architect bij het ontwerpen wezenlijk nodig heeft, is een creatief socioloog. Of beter gezegd: iemand die sociale en fysische criteria en de economische aspecten kan zien tegen de achtergrond van de cumulatieve mogelijkheden.
Huis als stuk speelgoed
De architect is te vergelijken met een ontwerper van speelgoed. Speelgoed moet verkocht worden, maar moet tevens een kind urenlang kunnen bezig houden. Hij moet in staat zijn de symbolen herkenbaar te maken en tegelijkertijd niet zó duidelijk dat het stuk speelgoed niet is, zoals ieder stuk speelgoed. Het moet lang meegaan., er moet op gekauwd kunnen worden. Het stuk speelgoed is voor vandaag, maar moet ook herinneren aan de sprookjes van gisteren en wijzen op de fantasie van morgen. Een huis moet zijn als een stuk speelgoed — iets waarmee je kunt spelen en waarin je werkelijk kunt leven."
In deze gedachte past ook het huur-een-muur-systeem. Wilt u vanavond tegen een rustige muur aankijken of tegen een sexy muur, bent u toevallig in de stemming voor bloemetjes of voor science fiction.... bel even uw muurverhuurder! Dat het plegen van architectuur op deze wijze (nog) geen dik-belegde boterham opbrengt, is duidelijk. Subsidie van overheidswege is er voor Archigram Group niet bij. Wel voteert de Amerikaanse Graham Foundation, na het succes van Monte Carlo, jaarlijks $ 10.000, maar daarvan kunnen zes architecten met gezinnen echt niet rondkomen. Allemaal hebben ze dan ook lectoraten aan academies en verdienen ze nog wat extra aan het houden van lezingen.
Cook: „We nemen geen „conventionele" opdrachten meer aan. De toekomst van Archigram Group is dichterbij dan velen denken. We ontwerpen niet voor de mens van overmorgen, maar van vandaag."
