Intimidatie. Wat moet een or daarmee?

Grote, complexe reorganisaties. Ze zorgen voor veel stress bij personeel, en ook bij de ondernemingsraad. Want die moet vaak snel advies uitbrengen. Hoe zorg je ervoor dat je toch grip op de zaak houdt?

Casus In een werkorganisatie leveren een medewerkers van een bepaalde unit kritiek op het functioneren en het beleid van de organisatie. Ze doen dat op een open manier in een achterbanovereenkomst georganiseerd door de or. De ondernemingsraad maakt een nieuwsbrief waarin de kritische vragen van de achterban staan verwoord. De directeur, die op het punt staat de organisatie te verlaten, is het niet eens met de inhoud van de nieuwsbrief en wil van de or tekst en uitleg. Op dat moment is alleen de voorzitter van de ondernemingsraad in huis. De ondernemingsraad heeft de afspraak gemaakt dat een gesprek en/of informeel overleg met de directeur alleen mogelijk is met minimaal twee or-leden. De directeur staat er echter op dat de voorzitter het gesprek dan maar alleen met de directeur voert. Deze weigert dit. Het overleg or – bestuurder De ondernemingsraad geeft in een informeel overleg met de bestuurder aan dat de ondernemingsraad het onderwerp ‘veiligheid’ op de agenda wil plaatsen. Veiligheid in de zin dat medewerkers veilig kritiek moeten kunnen uiten over wat er in de organisatie gebeurt. Veiligheid ook voor de leden van de ondernemingsraad, zij hebben het recht om verslag te doen van wat er heeft plaatsgevonden en ook het recht om zelf te bepalen met hoeveel or-leden aan een gesprek wordt deelgenomen. De leden van de ondernemingsraad vertellen de directeur dat de Raad van Toezicht (RvT) wordt geïnformeerd over de ontstane situatie en geven aan dat zij, indien nodig, ook met de RvT gaan praten. Vrij snel na dit overleg vind een overleg plaats met de directeur. De ondernemingsraad stelt het onderwerp onomwonden aan de orde. De medewerkers hebben (terecht) de wijze waarop zij zijn behandeld, als heel bedreigend en intimiderend ervaren. Daarnaast was er absoluut geen grond om de medewerkers op staande voet te ontslaan. De ondernemingsraad geeft ook aan dat niet alleen de medewerkers zijn aangeslagen doch dat het incident alle medewerkers van de organisatie heeft geraakt. Er is thans een breed gevoel van onveiligheid ontstaan en dat heeft zijn invloed op de prestaties van de organisatie. De bestuurder geeft aan met zijn opvolger over de situatie te zullen praten. De nieuwe directeur De nieuwe directeur die net is aangesteld neemt een ingrijpend (wijs) besluit. Hij vernietigt de brieven die door de medewerkers zijn getekend en geeft aan met een schone lei te willen beginnen. Alle medewerkers die eerder de gewraakte brief hadden moeten ondertekenen krijgen van de directeur een brief waarin het vernietigen van de brief nog eens wordt bevestigd. Een zucht van verlichting gaat door de organisatie heen. Tips voor de or wanneer medewerkers zich geïntimideerd voelen. 1. Bekijk eerst goed de feiten; 2. Gaat het om één of meerdere medewerkers; 3. Komen, kwamen de klachten vaker voor; 4. Pas hoor en wederhoor toe; 5. Laat de medewerkers hun vakorganisatie op de hoogte stellen; 6. Stel de directie op de hoogte dat je over het onderwerp wil overleggen; 7. Stel anderen (toezichthouders, politiek bestuurders) op de hoogte en betrek ze zo nodig bij het overleg; 8. Laat blijken dat de or niet uit is op een conflict maar juist op zoek is naar een oplossing; 9. Maak afspraken over acties om het vertrouwen van de organisatie terug te krijgen; 10. Probeer (bestuurder en or) gezamenlijk de achterban te informeren over ver- volgenstappen; 11. Vermijdt de publiciteit zolang dit niet noodzakelijk is; 12. Ga nooit als or-lid alleen met de directie praten. Ook dit heeft te maken met veiligheid