Minister van Financiën Heinen zegt in de Visie op de financiële sector 2025 dat een Europese kapitaalmarktunie cruciaal is voor de groei van de economie en dat Nederland hierin meer durf moet tonen. Lidstaten als Nederland, Duitsland, Spanje en Frankrijk willen een geïntegreerde kapitaalmarkt (CMU), omdat het uitblijven daarvan de Europese groei remt. Een handelsland als Nederland heeft daar last van.
Wat is een kapitaalmarktunie?
Met de CMU wordt het voor ondernemers makkelijker om financiering te verkrijgen in andere EU-landen. Nu zijn bedrijven vooral aangewezen op bijvoorbeeld bancaire financiering in hun eigen land. Bedrijven in landen als de Verenigde Staten kunnen soepeler investeren, omdat een ondernemer in Californië bijvoorbeeld financiering kan ophalen bij investeerders in Delaware.
Via een kapitaalmarktunie zou een Nederlands bedrijf eigenlijk net zo eenvoudig geld moeten kunnen ophalen bij een Italiaanse investeringspartij als bij een Nederlandse bank. Dit zou zorgen voor een aantrekkelijker Europees vestigingsklimaat, wat volgens minister Heinen essentieel is voor Europese innovatiekracht en groei.
Financiering onvoldoende beschikbaar
Op dit moment is de Europese kapitaalmarkt echter onderontwikkeld", schrijft de minister. "Tegelijkertijd is de vraag naar kapitaal groot en zal deze vraag verder toenemen in de nabije toekomst. Nu al is financiering onvoldoende beschikbaar."
Dit komt doordat er vaak buiten de EU wordt belegd. Bovendien wordt veel Europees vermogen aangehouden als spaargeld en niet geïnvesteerd.
Remmend effect op investeringen
Hiermee loopt de EU aanzienlijk achter op de VS. Zo investeren institutionele beleggers in de VS 2% van hun vermogen in durfkapitaal, terwijl dat in Europa slechts 0,02% is, deels vanwege risicobeheersingsmaatregelen in de wetgeving. De ECB oppert dat het wellicht nodig is om dergelijk beleid te herzien.
"De gefragmenteerde en ondiepe kapitaalmarkt heeft een remmend effect op investeringen en op de groei van de Europese economie. Dat vind ik zorgelijk", zegt Heinen.
Verdergaande stappen zetten
De minister vindt, gezien het belang van het Europese concurrentievermogen voor het Nederlandse bedrijfsleven, dat Nederland nadrukkelijk voorbij zijn nationale belangen moet kijken.
"In het verleden heeft ook Nederland niet voldoende durf getoond om een sterke Europese kapitaalmarkt te ontwikkelen. Ik wil verdergaande stappen zetten dan Nederland tot nu toe heeft gedaan."
Voorstellen versterking Europese kapitaalmarkt
Heinen focust met zijn inspanningen op 3 pijlers:
- Sterker Europees kapitaaltoezicht door de uitbreiding van de bevoegdheden van de Europese markttoezichthouder ESMA en een verdere centralisering van het toezicht.
- Zorgen voor een breder en diverser kapitaalaanbod door het (nationaal) mobiliseren van spaargeld, onder meer via goed ontwikkelde pensioenstelsels zoals in Nederland.
- Eenduidigere regels in de Europese Unie door het verbeteren en standaardiseren van nationale wetgeving, met name waar barrières in de interne markt bestaan op het gebied van ondernemingsrecht, faillissementsrecht en jaarverslaggeving.
Hoe nu verder?
De minister gaat met deze pijlers aan de slag om de kapitaalmarktunie vanuit Nederland een duw te geven. Nog in dit eerste kwartaal wil hij de Tweede Kamer informeren over de kabinetsinzet op de CMU.
